هست مگر آنچه را صدقه كرده و ذخيره نموده باشى ؟ يا خورده و فانى ساخته باشى ؟ يا پوشيده و كهنه كرده باشى « 1 » ؟ و مردى به آن حضرت گفت : يا رسول اللَّه ! چيست مرا كه خواهش به مردن ندارم ؟ آن حضرت فرمودند : آيا مالى دارى ؟ گفت : بلى . پس فرمودند « 2 » : مال خود را پيش بفرست ، به درستى كه دل مؤمن با مالش مىباشد ؛ اگر پيش فرستاده مىخواهد كه آن را دريابد و به آن برسد . و اگر چنانچه واگذاشته مىخواهد كه با « 3 » آن بماند و از آن مفارقت نكند « 4 » . فصل [ مال محمود و مذموم است ] و « 5 » بدان كه خداى عزّ وجلّ « 6 » در بسيار موضعى از قرآن مجيد مال را خير ناميده ، چنانچه فرموده : « إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ » « 7 » تا آخر آيه ، يعنى بايد كه وصيّت كند اگر خيرى - كه عبارت از مال است - واگذاشته باشد . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : خوب چيزى است مال صالح از براى مرد صالح « 8 » . و آنچه در ثواب « 9 » صدقه و حجّ و انفاق وارد شده مدحى است بر مال از براى آنكه به آنها نمىتوان رسيد مگر به مال . و سخن حقّ در اين مقام آن است [ m . a 56 ] كه گاه مال وسيلهء مقصود صحيحى « 10 » مىباشد و گاه وسيلهء مطلبهاى فاسد مىباشد . و مطلبهاى فاسد مطالبى است كه باز مىدارد بنده را از سعادت ابدى و راه علم و عمل را

--> ( 1 ) . أمالي الطوسي : 519 ضمن ح 48 . مصباح الشريعة : 84 . صحيح مسلم 8 : 211 . مسند أحمد 4 : 24 . ( 2 ) . پس فرمودند / a آن حضرت فرمودند پس . s - فرمودند . ( 3 ) . با / s به . ( 4 ) . روضة الواعظين : 430 با اندكى تفاوت . كنز العمّال 15 : 551 ح 42139 مانند آن . ( 5 ) . a s - و . ( 6 ) . عزّ وجلّ / a تعالى . ( 7 ) . بقره : 180 . ( 8 ) . مجمع البيان 2 : 197 و 3 : 18 . مسند أحمد 4 : 197 . ( 9 ) . ثواب / s a صواب . ( 10 ) . صحيحى / s a صحيح .